FATSA BOLAMAN
BOLAMAN
BOLAMAN' DAN HABERLER..
BOLAMAN' DAN MANZARALAR
FATSA RESİMLERİ
ORDU' DAN MANZARALAR..
MESAJLAR..SİZDEN GELENLER..
KARADENİZ YAYLALARI
MİZAH KÖŞESİ..FIKRALAR
ZİYARETÇİ DEFTERİ YENİ
ZİYARETÇİ DEFTERİ 1
İNTERNETTE BOLAMANLILAR
İletişim
BOLAMAN FORUM
ARŞİV YAZILARI
BOLAMAN ASKER UĞURLAMA...
BOLAMAN 2009 I
SÜLEYMANPAŞA SARAYI VE HAZİNEDARLAR
=> ÜNYE SANCAK BEYLİĞİ SARAYI 2
=> SÜLEYMANPAŞA SARAYI 6
=> SÜLEYMANPAŞA SARAYI 3
=> SÜLEYMANPAŞA SARAYI 4
=> OSMAN PAŞA SON ÜNYE SANCAK BEYİ
=> SARAYIN SON HİKAYESİ
=> ÜNYE SANCAK BEYLİĞİ SARAYI ÖZEL
=> ÜNYE SANCAK BEYLİĞİ SARAYI 9
BOLAMAN BAYRAM
BOLAMAN 2012
BOLAMAN 2013 MANZARALARI
BOLAMAN MART 2013
BOLAMAN ARAŞTIRMALARI
ORDU SARIKAMIŞ ŞEHİTLERİ
BOLAMAN 2014
BOLAMAN 14 MART 2014
BOLAMAN 28 MART 2014
BOLAMAN 14 NİSAN 2014
ORDU'YA LİMAN VE LOJİSTİK ÜSSÜ
ORDU VE TURİZM EKONOMİSİ
 

Bölgeler ve Şehirler Turizm ve Ulaşım

ÜNYE SANCAK BEYLİĞİ SARAYI ÖZEL

 


















Ünye Sancak Beyliği Sarayı (11) Özel Bölüm.. Mezarlar
16 Mart 2009 Pazartesi 17:15
Bu hafta sizlere meydandaki mezarla ilgili bir gerçeği yazacak ve tarihin nasıl saptırıldığını açıklayacak, Kanije Kahramanı Tiryaki Hasan Paşa sanılan kişinin, yani Ünyeli Bahriye MirlivasıTiryaki Hasan Paşa’nın kim olduğunu anlatacaktım.
Fakat on haftadır yazmaya çalıştığımız Ünye sancak beyliği sarayı yani Süleyman Paşa sarayı ve Haznedar ailesi,ile ilgili yeni gelişmeler oldu..Bunları da sıcağı sıcağına aktarayım dedim. Çünkü Tiryaki Hasan Paşa da dört beş hafta devam edecek. Meydandaki mezarı restore ettiler. Şu anda kitabesi yazılmadı. Ne yazacaklarına henüz bilmiyorlar.

 

Son sancak beyi Nuri Paşa

Ve şair oğlu Mazhar Bey

 

Trabzon’un fethinden sonra yapılan idari yapılanmada Canik sancağına bağlı bir kaza olarak görünen Ünye, 1864 yılından 1868 yılına kadar Sancak Beyliği oldu. Bu, bugünkü vilayete eş değer de bir idari sistemdi. Kendisine bağlı kazaları vardı. Bunlar Fatsa Niksar Erbaa Bolaman ve Karakuş (Akkuş)

Bu düzenleme 1868 yılında değişmiş ve Ünye  Canik Sancağına bağlanmıştır.

Bu yapılanmada Ünye Sancak Beyliği’ne sarayı yaptıran Haznedarzade Süleyman Paşanın torunu Mehmet Nurettin (Nuri Paşa) getirilmiştir. Nuri Paşa Ünye’nin ilk ve son Sancak Beyidir.

Sancak, Osmanlı taşra teşkilatında kazaların birleşmesiyle oluşan eden ve Sancak beyi denilen görevli tarafından yönetilen idarî birimin adıdır. Ayrıca bunlar, idareleri altındaki hem idarî, hem askerî, hem de asayiş islerinden sorumlu idiler.

Taşra Teşkilatı, küçükten büyüğe; köy (karye), nahiye, kaza, sancak (liva) ve eyaletlerden oluşmakta idi. Nahiyelerin köylerle birleşmesinden kazalar, kazaların birleşmesinden sancaklar, sancakların birleşmesi ile de eyaletler ortaya çıkmıştı.

Sancak, liva olarak da isimlendirilirdi. Sancakların başında “sancak beyi” yani “mutasarrıf” bulunurdu.

Ünye tekrar kaza olarak Canik sancağına bağlanınca sancak beyliği makamı kaldırıldı ve Nuri Paşa tarihe ilk ve son Sancak Beyi olarak geçti. Ünye’de yaşadı ve orada vefat etti. Çamurlu Mahallesi Tepe mevkiinde aile kabristanlığına defnedildi. Mezarı zamanla kayboldu. Oğlu Şair Mazhar Bey’in bugün hayatta olan ve aynı adı taşıyan torunu Ordu eski milletvekili Mazhar Haznedar, yine torunlarından Hilkat Haznedar Gürsoy’un ve Ayşe Hazneder Yalının da ifadelerine göre mezarlıktaki yer darlığından üzerlerine torunları defnedildi.

Bir kayıp mezar da Nuri Paşa’nın oğlu Şair Mazhar Bey’in mezarıdır. Mazhar Bey Ünye’de dünyaya gelmiş Ünye’de yaşamış ve Ünye’de vefat etmiş bir divan edebiyatı şairidir. Geçen bölümlerimizde bu konuda yeterli bilgi verdik. Mazhar Beyin iki kızı olmuştur. Rüveyde Hanım ve Zahiye Hanım.. Ordu eski milletvekili Mazhar Haznedar Bolaman’a gelin giden Rüveyda Hanım’ın oğludur. Rüveyde Hanımın mezarı tepe mezarlığındadır. Kardeşi Zahiye Hanımla yan yana yatmaktadır.

Daha önce de yazdığım gibi bu Ünye için önemli iki kişinin mezarlarının kayıp olması Ünye tarihi açısından bir noksanlıktır.

 

Son Sancak Beyi ve

Şair oğlu Mazhar Bey’e

Mezat Taşı

 

Ünye’de görüştüğüm, paşanın torunlarından Prof. Dr. Ayşe Yalın Haznedar’da bu noksanlığı benimle paylaşarak en kısa zamanda tam yeri belli olmasa bile aile kabristanlığına “Son sancak Beyi Nuri Paşa” ve “Şair Mazhar Bey’”e ait iki kitabenin dikileceği müjdesini verdi. “Ünye Tarih Araştırmaları Grubu” adına Ayşe hanıma teşekkür ederim. Guruptaki değerli arkadaşlarım Ahmet Kabayel ve Ahmet Derya Varilci bu konuyla ilgilenecekler.

Son sancak beyinin Ünye’de yaşayan son erkek torunu Sait Haznedar’la da görüşme imkanı buldum. Sait Haznedar da bazı yeni bilgilerle bana yardımcı oldu.

Kız torun Ayşe Hanım; Prof. Dr. Ayşe Haznedar Yalın ise beni yeni restore ettirdiği ve Haznedar Çocuk Bakım Evi olarak hizmete açtığı baba evinde kabul etti. Eşi Berkay Bey’de arada katıldı bize. Çocukluk ve gençlik yıllarımızda çok merak ettiğimiz  bu evi, Ayşe Hanım gezdirdi, tek tek odaları gösterdi ve anılarını anlattı. Ev çok güzel restore edilmiş, her şey olduğu gibi korunmuştu. Alt kata babası Hamit Haznedar adına bir kütüphane yaptırmıştı Ayşe Hanım. Bu eve daha detaylı olarak tekrar başka bir sayıda döneceğiz.

Gelince asıl anlatmak istediğime..

 

Ailenin kalbi Çarşamba’dadır.

Ailenin ataları sayılan Canikli oğullarının mezarları Ünye’nin Eskikızılcakese köyündedir. Haznedarlar anne tarafından Ünyelidir. Bana tarafından ise Ortaasyadan gelerek Gürcistana yerleşen Oğuzların Tavat Oymağındandır. Bazı tarihçiler Haznedarlar için Gürcü asıllı derler. Oysa aileden o yıllarda kimse Gürcüce bilmemektedir. İsimleri Türk isimleri olup çocuklarına da Türk isimleri koymuşlardır. Gürcü kızı almamışlardır. Ailede bir tek şair Fitnat hanımın annesi Sancan Hanım Çerkez asıllıdır. Büyük baba Behram Bey Trabzon Valisi Ünyeli (Canikli) Süleyman Beye Haznedar olur ve kızı ile evlenir.. Behram Bey ve eşinin mezarı Aybastı’dadır.

Behram beyin çocuklarına bu nedenle  Hazinedarzade denir, yani Haznedaroğlu.. Soyadı kanunu ile zade, ağa, şeyh gibi ünvanlar yasaklanınca ailenin adi Haznedar olarak kalır.

Ailenin kalbi ve Haznedarzade Süleyman Paşa ile diğer aile efradı, eşi çocukları ve daha kimler olduklarını bilemediğim bir sürü insanın mezarı Çarşambadadır. Rıdvan Bey camisinin avlusunda geniş bir mezarlıkta yatmaktadırlar.

Mezarlık adeta Canik sancağının ve Ünye’nin bir arşivi ve müzesi gibidir. Mezarlar ve mezartaşları çok bakımsız ve acı vericidir. Cam fanuslar içine korunması gereken bu taşlar ve mezarlar perişan haldedir. Mezarların üzerinden çirkin bir mermer merdiven geçirilmiştir. Osmanlının ikiyüz yıl önce yaptığı muhteşem mezartaşları ve mezarlar ilgisizlik ve kadirbilmezliğimizi göstermektedir.

1818 yılında tayin edildiği Alaiye sancağına giderken Ünye’deki konağında bir müddet kalan ve sonra Çarşamba’ya getirilip burada vefat eden Haznedarzade Süleyman Paşa

Yeşilırmağın kenarında bu ırmakta boğulan bir kız adına yaptırılan, daha sonra kendisinin büyüttüğü Rıdvan Bey Camisinin avlusundaki muhteşem mezarında evlad_u ayali ( çocukları ve aile bireyleri) ile yatmaktadır.

Son anda İstanbul’dan telefon eden Mustafa Haznedar, Süleyman Paşanın oğullarından Ahmet Paşa’nın soyundan geldiğini Şair Fitnat Hanım’ın akrabası olduğunu elinde bulunan bazı bilgileri vereceğini söyledi, teşekkür ederim.

 


8 ziyaretçi (108 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
Bölgeler ve Şehirler Turizm ve Ulaşım